Aþýlar...

Başlatan D??i?, 17 Mar, 2007, 14:36

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Aşağı git

D??i?

DBT (Difteri-Boðmaca-Tetanos) (Karma) : Doðumdan itibaren 2. Ayýný doldurmuþlarda baþlanýr, 6 yaþýna kadar uygulanýr. Hiç aþýlanmamýþlarda 1'er ay ara ile 3 doz, 3. dozdan 1 yýl sonra tekrar dozu uygulanýr.
Herhangi bir dozundan sonra aralýk verilmiþ ise aþýlanmaya kalýndýðý yerden devam edilir.

Aþý derin olarak kas içine (IM), 0,5 ml. olarak uygulanýr.
Uygulama sonrasý ateþ yükselmesi, uygulama yerinde aðrý, þiþkinlik,sertlik meydana gelebilir. Bu durum geçicidir. Ateþlenme için soðuk kompres uygulanmalýdýr, düþürülemezse parasetamol içeren ateþ düþürücüler kullanýlabilir.

DT (Difteri-Tetanos) : DBT 'nin Boðmaca komponentine allerjisi olanlarda, 6 yaþýna kadar uygulanýr. Allerjisi olanlarda diðer dozlar bu aþý ile tamamlanýr.
Aþý derin olarak kas içine (IM), 0,5 ml. olarak uygulanýr.
Uygulama sonrasý ateþ yükselmesi, uygulama yerinde aðrý, þiþkinlik,sertlik meydana gelebilir. Bu durum geçicidir. Ateþlenme için soðuk kompres uygulanmalý, düþürülemezse parasetamol içeren ateþ düþürücüler kullanýlabilir.

Td ( Eriþkin tip Difteri-Tetanos) : 6 yaþýndan sonra uygulanýr. Ilkokul 1 ve 5. sýnýflarda uygulanýr. Eriþkin aþýsýz kiþilere yapýlmak istenirse 1 ay ara ile 2 doz halinde uygulanýr.

Aþý derin olarak kas içine (IM), 0,5 ml. olarak uygulanýr.
Uygulama sonrasý ateþ yükselmesi, uygulama yerinde aðrý, þiþkinlik,sertlik meydana gelebilir. Bu durum geçicidir. Ateþlenme için soðuk kompres uygulanmalý, düþürülemezse parasetamol içeren ateþ düþürücüler kullanýlabilir.

TT (Tetanos ) : Lise 1. sýnýflarda uygulanýr. Doðurgan çaðýnda bulunan ( 15 - 49 yaþ arasý) kadýnlara, daha önceki aþýlanma durumlarý sorgulanarak, gebeliklerinin 4. ayýndan itibaren 1 ay ara ile iki doz uygulanýr. Daha sonraki uygulamalar için saðlýk ocaklarýndan bilgi alýnmalýdýr.
Yaralanmalardan sonra uygulanacak ise, daha önce aþýlanmamýþ ise 1 ay ara ile 2 doz halinde, aþýlý ise tek doz uygulanýr.
Aþý derin olarak kas içine (IM), 0,5 ml. olarak uygulanýr.
Uygulama sonrasý ateþ yükselmesi, uygulama yerinde aðrý, þiþkinlik,sertlik meydana gelebilir. Bu durum geçicidir. Ateþlenme için soðuk kompres uygulanmalý, düþürülemezse parasetamol içeren ateþ düþürücüler kullanýlabilir.

BCG ( Verem ) : Doðumdan sonra 2 ayýný doldurmuþlarda, 6 yaþýna kadar uygulanýr . Ýkinci dozu ilkokula baþlarken uygulanýr.
Aþý deri içine (IC), 0,05 ml. olarak uygulanýr. Eriþkinlerde 0.1 ml uygulanýr.
Normalde uygulamadan 2-4 hafta sonra aþý yerinde 10 mm çapýnda, küçük kýrmýzý ve hassas bir þiþlik belirir. Bu þiþlik 2-3 hafta içinde yaraya dönüp, bu sürenin sonunda 5 mm çapýnda bir iz býrakarak kendiliðinden iyileþir. Bu yara üzerine ilaç konmamalý, açýk býrakýlmalý ve temiz tutulmalý. Kalýcý iz aþýnýn tuttuðunu, kiþinin baðýþýklanmýþ olduðunu gösterir.
Daha erken sürede ve daha þiddetli reaksiyon olmuþ ise, çocuk ya daha önceden verem mikrobuna baðýþýklanmýþ ya da vereme yakalanmýþ olabilir. Bu durumda doktora danýþýlmalýdýr.
Uygulama sonrasý bazan aþý yerinde þiddetli iltihap, derin bir iltihap kesesi, koltuk altý ve dirsek lenf bezlerinde þiþlik oluþabilir. Bu aþýnýn yanlýþlýkla daha derine uygulanmasý veya fazla miktar aþý verilmesi ya da iðnenin temiz olmamasýndan olabilir. Bu durumda doktora baþvurulmalýdýr.
Bu aþý 3 ayýndan büyüklere PPD ( Tüberkülin) kontrolü yapýldýktan sonra uygulanýr. PPD cilt içine uygulandýktan 72 saat (3 gün) sonra okunmasý yapýlýr. Uygun görülür ise aþý uygulanýr.

Çocuk Felci ( Polio) : Doðumdan itibaren 2. Ayýný doldurmuþlarda baþlanýr, 6 yaþýna kadar uygulanýr. Hiç aþýlanmamýþlarda 1'er ay ara ile 3 doz, 3. dozdan 1 yýl sonra tekrar dozu uygulanýr. Son dozu ilkokul 1. sýnýfýnda uygulanýr.
Herhangi bir dozundan sonra aralýk verilmiþ ise aþýlanmaya kalýndýðý yerden devam edilir.

Aþý aðýzdan, 2 damla damlatýlarak uygulanýr.
Uygulama sonrasý yan etkisi olmadýðý kabul edilmektedir.
Aþýdan sonra çocuðun beslenmesinde bir sakýnca yoktur. Çocuðun ishali olsa dahi aþýlanmasý gerekir.

Kýzamýk Aþýsý : Doðumdan itibaren 9. ayýný doldurmuþlarda uygulanýr. Bu zamanda yaptýrýlamamýþ, hastalýðý geçirmemiþler ise 9. aydan sonra herhangi bir zamanda uygulanabilir. Aþýnýn ikinci dozu ilkokul 1. sýnýfýnda uygulanýr.
Aþý cilt altýna (SC), 0.5 ml. olarak uygulanýr.
Uygulamadan 1 hafta sonra birkaç gün süren ateþlenme, kýzamýða benzer hafif döküntüler meydana gelebilir. Ateþlenmede soðuk kompres uygulanmalýdýr, düþürülemezse parasetamol içeren ateþ düþürücüler kullanýlabilir.

Hepatit B : Doðumdan itibaren yapalabilir. Uygulanan aþý takvimine göre 3. ayýný doldurmuþlarda baþlanýr. Hiç aþýlanmamýþlarda 1'er ay ara ile 2 doz, ilk dozdan 6 ay sonra 3. dozu uygulanýr.
Herhangi bir dozundan sonra aralýk verilmiþ ise aþýlanmaya kalýndýðý yerden devam edilir.
Aþý derin olarak kas içine (IM), 0,5 ml. olarak uygulanýr. Risk grubunda yer aldýðý kabul edilen, önceden aþýlanmamýþ, eriþkinlere 1 ml.lik dozlar halinde 3 doz uygulanýr.
Uygulama sonrasý herhangi bir yan etki geliþmeyeceði kabul edilmektedir.

Önemli Not :
Aþýlar miyadlý yani kullanma süresi belirli ürünlerdir. Bu nedenle uygulama öncesi son kullanma tarihine dikkat edilmelidir.

Aþýlar belli sýcaklýk koþullarýnda (+2 - +8 ° C arasýnda) saklanmalýdýr. Kullaným öncesi ya da teslim alýnýrken mutlaka çalýþýr durumda olan bir buzdolabýnda bulunduðu kontrol edilmeli, raftan sunulan ürünler teslim alýnmamalýdýr.
Aþý Tipleri

Aþýlar ilk etapta içerdiði mikrobun tipine göre BAKTERÝYEL VE VÝRAL olmak üzere ikiye ayrýlýr.Daha sonra içerdiði mikrobun durumuna göre 4 ana baþlýkta incelenir.Bunlar;

Canlý Aþýlar:
Aþý içerisindeki mikroorganizmalar canlýdýrlar ancak vücut için tamamen zararsýz hale getirilmiþtir.Verem, kýzamýkçýk, kabakulak ve suçiçeði aþýlarý buna örnektir.

Ölü Aþýlar:
Aþýda kullanýlan mikroorganizmalar öldürülmüþtür.Ancak vücudu uyararak antikor dediðimiz koruyucu maddelerin yapýlmasýný saðlayacak özellikleri korunmuþtur. Boðmaca aþýsý buna örnektir.

Subünit Aþýlar:
Aþýda kullanýlan mikroorganizmalar öldürüldükten sonra parçalanarak, bu parçalardan vücudu uyurarak koruyucu antikorlarýn yapýlmasýný saðlayacak parçalarý aþý yapýmýnda kullanýlmaktadýr.Örnek olarak Hepatit B ve Grip aþýlarý verilebilir.

Toksoid Aþýlarý:
Bu tür aþýlardan mikroorganizmalarýn kendileri kullanýlmaz.Bazýlarýnýn ürettiði zehirler çeþitli kimyasal maddelerle iþlenir ve hastalýk yapýcý etkileri yok edilerek aþý yapýmýnda kullanýlýr.Tetanoz ve difteri aþýlarý bu tip aþýlardýr.

Aþý Tiplerine Göre Daðýlým Þemasý
Çeþitli hastalýklardan korunmak için kullanýlan aþýlarýn tiplere göre daðýlýmý aþaðýdaki tabloda gösterilmiþtir



Çiçek Aþýsý
ÇÝÇEK hastalýðý Çiçek hastalýðý "Variola virüsü" tarafýndan meydana getirilen insandan insana solunum yolu ile bulaþan ve bazen öldürücü olan bir hastalýktýr. Ateþ, tipik ve ilerleyici tarzda cilt döküntüleri ile karakterizedir. 1960'lý yýllardaki yoðun aþýlama kampanyalarý ve karantina uygulamalarý sonucunda 1980 yýlýnda çiçek hastalýðýnýn Dünya'dan eradike edildiði yani kökünün kazýndýðý Dünya Saðlýk Örgütü tarafýndan açýklanmýþtýr. Dünyadaki son vaka 1977 yýlýnda Somali'de görülmüþ ve o tarihten beri dünyanýn hiçbir yerinde çiçek vakasý tesbit edilmemiþtir. Hastalýðýn eradikasyonundan sonra hastalýða neden olan virus Dünya Saðlýk Örgütü'nün kontrolünde bir kaç laboratuvarda saklanmaktadýr.

Çiçek aþýsý 1980 yýlýna kadar hemen hemen tüm dünyada rutin olarak uygulanýrken, eradikasyonun açýklanmasýndan sonra rutin aþýlama durdurulmuþ ve bundan sonra 1983 yýlýna kadar baþta ABD olmak üzere bazý ülkelerde saðlýk personeline uygulanmýþ ve bu tarihten sonra sivil kiþilere uygulama tamamen durdurulmuþtur. Bu tarihten sonra aþýlama rutin olarak sadece Amerikan ordusunda devam etmiþ ve 1990 yýlý sonuna kadar devam ederek Körfez Savaþýna katýlan askerler de aþýlanmýþlardýr. Ancak dünyada hiç görülmeyen bir hastalýða karþý yapýlan aþýlamanýn neden olduðu yan etkiler, askerler arasýnda huzursuzluk yaratmýþ ve çiçek aþýlamasý Körfez savaþýndan sonra durdurulmuþtur. Ancak gündemdeki Irak savaþý nedeniyle ABD ordusunda aþýlama tekrar baþlamýþtýr.

Bugünlerde çýkan Çiçek Hastalýðý korkusu, yeryüzünden silindiði açýklanan virusun. saklandýðý laboratuvarlardan kaçýrýlarak bioterörizm amacýyla kullanýlabileceði varsayýmýndan yola çýkarak geliþtirilen senaryolar sonucudur ve bu senaryolarýn gerçekleþme olasýlýðý son derece düþüktür. ABD'nin uðradýðý terörist saldýrýlar,"þarbon"un bioterörizm amacýyla kullanýlmasý bu konudaki paranoyalarý güçlendirmiþtir. Dünyadan yok edilen Çiçek hastalýðýna neden olan virusun bioterörizm amacýyla kullanýlmasý, halen dünyanýn her tarafýnda görülmekte olan þarbon ile karþýlaþtýrýlmamalýdýr. Zira bu amaçla þarbonun kullanýlmasý Çiçek virusuna göre son derece kolaydýr.

Bugün çiçek aþýsý sivil kullaným için sadece ABD'de Dryvax adýyla lisanslýdýr. Dryvax, direkt olarak çiçek hastalýðý etkeni olan "variola" virusunu içermemektedir. Aþý, bu virusun üyesi olduðu Orthopoxvirus türünün bir prototipi olan "vaccinia virus"ünü içermektedir ve inek lenf sývýsýnda bulunan virusun yine inek deri kültürlerinde üretilmesi ile elde edilmektedir. Çiçek aþýsý canlý bir aþýdýr. Aþý iki uçlu bir iðne vasýtasýyla derinin çizilmesi yoluyla yapýlmaktadýr. Aþýnýn uygulandýðý yerde 2-5 gün içerisinde bir papul (deriden kabarýk þiþlik) meydana gelir ve bu papül daha sonra içisývý dolu vesikül (kesecik) halini alýr. Bu vesikül patlayarak (püstül) lezyon 8-10 gün içinde maximum boyutunu alýr. Püstül kuruyarak kabuk haline gelir ve 14-21 gün içinde skar oluþturur. Aþýlamadan sonra bölgesel lenf nodlarýnda 3-10 gün içerisinde, 2 ila 4 hafta süren þiþlik ve hassasiyet oluþur. Bütün bu belirtiler günümüz aþýlarýnda alýþtýðýmýz belirtilerden oldukça farklýdýr. Vaccinia virus aþýlarýnýn rekombinant teknoloji ile üretilen formlarý üzerinde klinik araþtýrmalar devam etmektedir.

Çiçek aþýsý þu an zannedildiði gibi ABD'de herkese uygulanmamaktadýr. ABD'de olasý bir bioteröristik saldýrý sonucu oluþabilecek salgýnlarý kontrol altýna almak için, çiçek hastalýðý þüphesi olan kiþileri inceleyecek, hastalýða yakalananlarý tedavi edecek ekipler kurulmuþtur. Bugün ABD'de Çiçek Aþýsý sadece bu ekiplerde görevli kiþilere ve özellikle hayvan bakýmý endüstrisi ile ilgili laboratuvarlarda çalýþan kiþilere yapýlmaktadýr. Ayrýca hastalýða yakalanan olursa çevresindeki temaslýlarýn aþýlýyabilmek için bir miktar stok yapýlmýþtýr. Yani herhangi bir saldýrýnýn olmadýðý bu dönemde henüz rutin bir aþýlama uygulamasý bulunmamaktadýr. Eðer bir saldýrý olursa ve hastalýða yakalanan olursa, hastalar ile temas edilenlere aþý yapýlacaktýr. Hasta ile temas eden kiþiye 3 gün içinde aþý yapýlýrsa koruyucu olmaktadýr. ABD'nin elinde bulunan aþý stoðu miktarý 2,7 milyon dozdur. ABD nüfusunun 300 milyondan fazla olduðu düþünülürse rutin aþýlamanýn olmadýðý zaten ortaya çýkmaktadýr. Saldýrýnýn olmadýðý bu dönemde 18 yaþ altýndaki çocuk ve adölesanlara aþý önerilmemektedir.

Çiçek aþýsý þu an ABD'de dahil olmak üzere hiç bir ülkede satýlmamaktadýr. ABD'de yapýlan bütün sivil aþýlamalar CDC eliyle yapýlmakta ve aþý sadece CDC'den temin edilebilmektedir. Bir baþka deyiþle þu an dünya piyasasýnda bu aþýyý hiç kimsenin istediði anda satýn alma þansý yoktur. Bugünlerde internette gezen bazý yazýlar nedeniyle herkes panik içerisinde çiçek aþýsý sormaya baþlamýþtýr. Bu yazýlarda ABD'nin virusu ileride lazým olur düþüncesiyle sakladýðý ve þimdi üretmeye baþladýðý, bazý kiþilerin yurt dýþýndan bu aþýyý getirtebileceði gibi þeylerden bahsedilmektedir. Bu tür ifadeler doðru deðildir. Yukarýda da belirtildiði gibi, aþý zaten çiçek virusunu içermemekte onun üyesi olduðu Orthopoxvirus grubunun prototipi olan vaccinia virus içermektedir ve aþý zaten hiçbir zaman ortadan kalkmamýþ çok yakýn zamana kadar ABD ordusunda ve laboratuvar çalýþanlarýnda aþýlanmaya devam edilmiþtir. Ayrýca her isteyen istediði zaman yurtdýþýndan aþýyý satýn alma þansýna sahip deðildir. Aþýnýn oluþturabileceði yan etkiler nedeniyle hastalýðýn olmadýðý bir ortamda korunma için rutin aþýlama yapmak, hele hele çocuklarda aþýnýn yan etkilerinin daha yüksek olduðu düþünülürse þu an aþýsýz grup olan çocuklara rutin aþýlama yapmak çok mantýklý deðildir. Bu konuda toplumsal bir panik yaþamaya ve yaþatmaya gerek yoktur. Ancak olasýlýk çok çok düþük olmakla birlikte herhangi bir bioteröristik saldýrý için hazýrlýklý olmak yararlý olabilir.

Liyofilize Aþýlarýn Kullanýmýnda Dikkat Edilmesi Gereken Konular
Liyofilize bulunan aþýlar da sulandýrýldýktan sonra etkinliklerini çok çabuk kaybederler.Yine soðuk zincir koþullarý altýnda karunmak þartýyla aþýlara göre kullaným limitlerini aþaðýdaki tabloda bulabilirsiniz.

Multidoz (10, 20 ve 50 DOZ) halinde bulunan ürünler ise, tercihen 4 saat, en çok 8 saat içinde tüketilmelidir.

Aþaðýdaki tabloda sulandýrýldýktan sonra en ideal bekleme süreleri verilmiþtir.
Liyofilize aþýlarýn çözündürüldükten sonra kullaným limitleri



adý çözücü (+2ºC)-(+8ºC)'ta korunmak
koþulu ile saklama zamaný
BCG I.D. Enjeksiyonluk su 4 saat
Act-Hib Sodyum klorür, %4 2 saat
Rouvax Enjeksiyonluk su 2 saat
Mumps Enjeksiyonluk su 2 saat
M.M.R. Enjeksiyonluk su 2 saat
Stamarile Pasteur Sodyum klorür, %9 1 saat
Meningo A+C Sodyum klorür, %9 1 saat
Vero Rab Sodyum klorür, %4 Hemen
HDCV Rabies Enjeksiyonluk su Hemen

Sen canýmsýn canýmsýn, damarýmda kanýmsýn,damarýmda kanýmsýn.Sen canýmsýn canýmsýn, damarýmda kanýmsýn,damarýmda kanýmsýn.
Ben sende tattým aþký sevdayý, sende anladým bir tek kalmayý,birini sevip onun olmayý.Ben sende tattým aþký sevdayý, sende anladým bir tek kalmayý,birini sevip onun olmayý.

Yukarı git